Home

Nieuw

Zoeken

Dienstplicht

Onderdelen

Bataafse Vloot

Waterloo

Brieven

Bronnen

Contact


Plaatsvervanging en nummerwisseling.

Er waren een aantal vrijstellingen waarop hier niet nader zal worden ingegaan. Behalve de vermelding dat de dienstplichtige die vˇˇr het decreet van 3 februari 1811 in het huwelijk was getreden was vrijgesteld. De wet op de dienstplicht was vrij ingewikkeld. Willekeur kwam herhaaldelijk voor.

De dienstplicht was niet persoonlijk. Er waren twee mogelijkheden zich te laten vervangen:
- paatsvervanging door een niet-dienstplichtige (de remplašant) niet ouder dan 35 jaar, van goed gedrag en met een goede gezondheid.
- plaatsvervanging door middel van wisseling van het lotnummer; een lager lotnummer werd geruild met een dienstplichtige die een hoger lotnummer had getrokken.

Tussen de dienstplichtige en remplašant moest een contract worden opgemaakt ten overstaan van de Franse (onder-)prefect. De kosten daarvan bedroegen 100 francs. Als deze akten al bewaard zijn gebleven kunnen zij aanwezig zijn in het archief van de (onder-)prefect. De akten voor nummerwisseling werden verleden ten overstaan van de keizerlijke notaris en zijn te vinden in de notariŰle archieven. De aanduiding daarvan in de notariŰle repertoria is niet altijd uniform.

Bij zijn onderzoek vond de heer Paasman ongeveer 1.000 dienstplichtigen die van de mogelijkheid van plaatsvervanging en nummerwisseling gebruik hebben gemaakt. Daarvoor werden zelfs grote bedragen betaald. Het hoogste bedrag dat in Friesland bekend is, is 4.200 gulden. Het resultaat was dat de beter gesitueerden zich aan de actieve dienst konden onttrekken. Onder de remplašanten zullen zich ongetwijfeld avonturiers hebben bevonden. Zelfs een notaris. Opvallend is echter dat een relatief groot aantal bestond uit zonen van een waarschijnlijk armlastige weduwe.



Akte van plaatsvervanging

 

Tresoar, Leeuwarden